💬 Nhắn Zalo

Kiến thức nền

Hiểu cơ thể trước, tập sau

Tám khung tư duy tôi dùng trong mọi buổi dạy. Đây là kiến thức nền để bạn tự quyết định tập gì, tập bao lâu, và khi nào phải dừng.

Cách đọc trang này: mỗi mục đều có nhãn nguồn gốc — [kinh nghiệm] là điều rút ra từ thực tế huấn luyện của tôi, [quan điểm ngành] là góc nhìn nghề. Đây không phải khuyến nghị y khoa và không thay thế ý kiến bác sĩ.

01

Năm loại sức khoẻ

[quan điểm ngành]

Khoẻ không phải một khối chung. Có sức nhanh · sức mạnh · sức bền · sức dẻo · sức linh hoạt. Người trẻ sống chủ yếu bằng sức mạnh và sức nhanh. Từ trung niên trở đi nên chuyển dần sang sức bền, sức dẻo và sự khéo léo — ba loại này không tự có theo bản năng mà phải rèn có phương pháp.

  • Biết mình đang cần loại sức khoẻ nào là trí tuệ của người có tuổi
  • Chọn sai loại để rèn thì càng tập càng hao

02

Yin Yoga — tĩnh không phải là bất động

[kinh nghiệm]

Nhiều người hiểu "giữ tĩnh" là nằm im chịu đựng. Với tôi, tĩnh là giữ đều mức 50–80% sức trong một khoảng thời gian đủ dài, có kiểm soát bằng hơi thở. Cơ thể chỉ mở ra khi nó thấy an toàn, không phải khi bị ép.

  • Giữ đủ lâu mới chạm được lớp mô sâu
  • Ép mạnh và nhanh thường phản tác dụng

03

Thả lỏng bắt đầu từ ổ khớp

[kinh nghiệm]

Đa số học viên cố thả lỏng cơ mà quên ổ khớp. Thứ tự đúng là ổ khớp trước, đầu cơ sau, rồi mới tới thân cơ. Làm ngược lại thì càng cố càng căng.

  • Nghĩ → cử động → hơi thở là ba nhịp của một động tác
  • Mỏi sớm thường vì một nhóm cơ đang làm thừa việc

04

Ba bước của hơi thở

[quan điểm ngành]

Hơi thở trong lớp của tôi đi theo ba bước: kiểm soát (thở đúng chỗ), đếm (kéo dài đều), rồi quan sát (buông kiểm soát, chỉ nhìn hơi thở). Bước thứ ba chính là cửa vào thiền.

  • Hơi thở là cái neo cho sự tập trung
  • Thở ra là lúc thả lỏng thêm một chút

05

Ba loại cơn đau khi tập

[kinh nghiệm]

Đau do căng giãn (dịu đi khi thở đều), đau do sai canh chỉnh (nhói, lệch vị trí), và đau cảnh báo tổn thương (buốt, lan, tê). Loại thứ nhất có thể đi tiếp; loại thứ hai phải sửa ngay; loại thứ ba phải dừng và đi khám.

  • Không có huấn luyện viên nào nên bảo bạn "cố chịu"
  • Tê lan xuống chân hoặc tay là dấu hiệu phải dừng

06

Tập là bảo trì — làm việc là khấu hao

[quan điểm ngành]

Mỗi ngày lao động, cơ thể hao đi một ít: khớp mòn, cơ co rút, cột sống chịu tải. Buổi tập không phải để "giỏi hơn" mà là phần bảo trì bù lại chỗ đã hao. Vì thế tập đều quan trọng hơn tập nặng.

  • Đều đặn thắng dữ dội
  • Ba mươi phút mỗi ngày hơn ba giờ mỗi tuần

07

Ăn uống — vài con số nền

[kinh nghiệm]

Nước khoảng 40ml trên mỗi kg cân nặng mỗi ngày, tính cả nước trong thức ăn. Muốn giảm một cân mỡ cần thâm hụt khoảng 7.500 calo, nên cắt chừng 500 calo mỗi ngày là vừa sức. Đạm giữ cơ, tinh bột chọn loại chậm.

  • Cắt quá gắt thì mất cơ chứ không mất mỡ
  • Người bệnh thận, tim mạch phải hỏi bác sĩ trước khi tăng nước

08

Những lỗi khiến người tập chấn thương

[kinh nghiệm]

Xoạc dọc khi chưa đủ ấm, chống tay sai trục ở tư thế cái bàn, ngửa cổ mà chưa kiểm tra, tấm ván mà không siết bụng, và tệ nhất: người dạy đè lên lưng học viên để "ép cho sâu". Không động tác nào đáng đổi lấy một chấn thương.

  • Khởi động không bao giờ là phần thừa
  • Người dạy giỏi là người biết khi nào nên dừng lại

Đi sâu hơn

Muốn hiểu tới nơi thì đọc sách hoặc vào lớp

Trang này chỉ là phần nền. Mỗi khung ở trên đều có một cuốn sách hoặc một phần trong giáo trình bàn kỹ hơn.

Bắt đầu

Kể tôi nghe bạn đang vướng ở đâu

Nhắn cho tôi tình trạng hiện tại — đau ở đâu, ngủ thế nào, mỗi ngày có bao nhiêu thời gian — tôi sẽ tư vấn lớp hoặc lộ trình phù hợp. Không phải ai cũng cần học ngay; có người chỉ cần chỉnh lại vài thói quen.